Giới thiệu:
Ninh Bình đúng là đi bao nhiêu lần cũng không hết lý do để đến. Vì đã đi Ninh Bình một lần rồi, nên lần này quay lại đi những nơi chưa tới được. Khác với lần trước, tuy cùng là tự đi nhưng lần này mới đúng chất là đi du lịch máu chiến và có phần dở hơi. Tự dành hết cho riêng mình tất cả những gì khác biệt mà tuyệt vời nhất. Những thứ mà mỗi chuyến đi không lần nào có thể giống nhau, những thứ độc nhất chỉ xảy ra tại nơi ấy, trong khoảnh khắc ấy, với những con người ấy và niềm cảm xúc ấy.
Ninh Bình là nơi tuyệt vời cho tất cả mọi người. Những người đi để trải nghiệm, những người đi để tìm về với thiên nhiên sau những mệt mỏi nơi phố thị, những người đi để tìm về với văn hóa và lịch sử và cả những người đi để lấy lại cái tĩnh lặng cho tâm hồn.
Ngày 0: Lên kế hoạch
Thật sự chẳng có gì đáng để nói cả, vì quyết định đi được chốt trong 3 ngày. T4 bảo nhau đi, T7 đi luôn. Chỉ cần dăm ba lần search Google đã chuẩn bị đủ cho cả chuyến đi 2 ngày 1 đêm.
Thật sự việc tự set một cái lịch không quá khó khăn như nhiều người vẫn nghĩ, cộng thêm ưu điểm là nó hoàn toàn chủ động và có thể căn cho vừa sức cũng như hợp thời tiết. Nhưng điểm thú vị nhất là nó đầy tính ngẫu hứng và bất ngờ.
Đặt xe : lần nữa vẫn đặt Tràng An limousine, vì cảm thấy rất hài lòng vì dịch vụ. Gọi điện một lần để xác nhận, sát giờ nhắn tin hoặc gọi điện nhắc nhở, đi đường cao tốc rất êm và tài xế cực kỳ dễ chịu.
Đặt homestay: lần này chỉ mất chưa đầy 5 phút trên Traveloka. Đọc qua vài chỗ rồi đặt luôn chứ không phải lưỡng lự nhiều lắm.
Khu hang Múa nổi nhất là Chezbeo, view hồ sen đẹp và giá rẻ nên được nhiều người chọn đặt, nhưng theo cảm nhận cá nhân thì điều kiện hơi tồi tàn. Mà hai đứa thì cũng không phải là đi hành xác nên đã chọn Ninh Binh Mountainside homestay, một địa điểm có phản hồi khá tích cực.
Đặt xe máy: cái này dễ lắm. Lên GG 2 giây là có 500 cơ sở cho thuê xe máy ở Ninh Bình, mang xe tới tận nơi miễn phí, mua hộ sẵn 30k tiền xăng. Nhưng chú ý là họ thường tính tiền theo ngày (không phải theo 24h) nên chiều t7 mới đến nơi mà tối CN trả xe thì vẫn tính là 2 ngày. Giá cả dao động 100k/ngày.
Tìm địa điểm: Dành 2 tiếng đọc 7749 cái review. Đừng nên chỉ đọc những review lung linh về cảnh sắc, cố gắng săn cho bằng được những review có tâm về giá cả, lưu ý khi đi để được trọn vẹn từng chuyến đi cũng là một công tác chuẩn bị quan trọng.
Nhật ký hành trình này, sẽ là một cái review “siêu chi tiết và siêu có tâm” cho những ai đó thật sự muốn có những trải nghiệm Ninh Bình. Chuyến đi này sẽ chẳng giống bất kì chuyến đi nào khác, vì nó là sự kết hợp của một đứa bậc thầy sống ảo và một đứa hoài cổ bị nghiện những giá trị văn hóa. Như mọi khi, chuyến đi của bọn này “vừa đẹp vừa sâu”
Ngày 1: Chùa Bích Động (leo núi Bích Động) – Thung Nắng
10h30 : Lên xe Tràng An limousine tại Phố Vọng.
Hành trình xe và điểm dừng có thể tham khảo trên trang vexere.com.
12h: Có mặt ở bến đò Tràng An, điểm cuối của tuyến. Sau đó nhận xe máy và đi về homestay khu Hang Múa cách khoảng 2km.
Tip: Nhà xe trả khách tận homestay. Và hầu hết homestay đều CÓ XE MÁY, thậm chí còn cho mượn MIỄN PHÍ, chỉ mất tiền xăng. Lần này có một cái thiệt do hơi lười là không gọi điện hỏi nhà xe trước, cũng quên luôn hỏi homestay.
12h15: Nhận phòng tại Ninh Bình Mountainside homestay.
Đường vào Hang Múa có rất nhiều homestay, nằm giữa khu nhà dân với đường làng ngõ xóm nhưng rất dễ tìm vì biển chỉ dẫn ở khắp nơi.
Cuối tháng 5, Ninh Bình khá vắng khách lưu trú, thường chỉ có người nước ngoài ở lại, còn người Việt thì hay đi cuối tuần.
Vốn chỉ đặt phòng twins giá 448k, nhưng anh chủ đáng yêu và rất nhiệt tình cho luôn một phòng family 30m2 với 2 giường cỡ queen. Anh bảo đang ít khách nên để 2 em hẳn cái phòng to cho thích. Phòng rộng, đẹp, trần gỗ và đồ đạc ít nhưng rất đầy đủ, phòng tắm thì to vật vã có khi kê đủ cái giường đơn. Hài lòng tập 1.

Hồ sen đang vào mùa bắt đầu nở hoa rất đẹp. Giữa hồ nhà anh còn dựng cái cầu tre, đèn đóm buổi đêm cực kì ảo diệu. Ven hồ có một khu kiểu thủy tạ chuyên phục vụ cafe ăn uống view nhìn ra hồ sen, trên mái có giàn hoa rủ xuống, ngồi ăn rất nên thơ. Hài lòng tập 2.

Homestay kết hợp cả bar và cafe ăn uống đơn giản nên có cả chỗ ngồi uống nước và đánh bia. Nói chung ở Ninh Bình không có quá nhiều đặc sản, nhất là ở khu vực xa thành phố thì kiếm một quán ăn chất lượng khá là khó. Thành ra nhiều lúc đi về mệt lại ăn luôn ở Homestay, đồ ăn chất lượng, đáng đồng tiền nên không có gì để phàn nàn. Hài lòng tập 3.

Nhà anh chủ cho mượn xe đạp miễn phí, cho mượn cả nón để đi sống ảo, anh đang chuẩn bị đầu tư cho mượn cả yếm để chụp ảnh hồ sen (vì hai con giời nào đó cứ kêu gào anh hồ sen đẹp mà không có yếm thì phí quá anh ơi)

Nói chung còn cảm thấy hài lòng nhiều tập nữa vì anh chủ và gia đình cực kì thân thiện và vui vẻ.
Bonus: homestay còn cung cấp cả 1 tờ phô tô bản chỉ dẫn các địa điểm đi chơi, hỏi anh chủ còn chỉ luôn cho một list các nhà hàng ăn ngon ở Ninh Bình.
12h45: Đi ăn trưa ở nhà hàng Xuân Vinh

Nhà hàng to đẹp nhưng có vẻ phục vụ chủ yếu khách địa phương và đi theo hội nhóm gia đình nên có 2 đứa mà được phục vụ xuất cho 4 người, gọi ít nhưng vẫn chẳng ăn hết.
Đồ ăn gọi là món đồng quê nên cũng chẳng khác gì quê mình. Ăn được, cơm niêu gạo dẻo.
Tổng thiệt hại 250k.
13h30: Về homestay nghỉ trưa
15h30 : Đi chùa Bích Động.
Vì trời rất nắng nên quyết định để buổi chiều muộn mới đi. Kế hoạch là đi xa về gần, chuẩn bị mấy địa điểm cho buổi chiều nhưng vẫn là tùy cơ ứng biến.
Đường ra chùa Bích Động khoảng 8km, mù đường đến đâu vẫn đi được với google maps.
Đi từ đường lớn vào thì chùa nằm ở bên tay trái, chỗ gửi xe nằm bên cạnh hồ sen, cứ đi thẳng là tới. Giá vé 10k cho xe máy, 5k cho xe đạp.
Mùa này sen trong hồ trước cổng tam quan bắt đầu phủ kín mặt nước, đây đó những búp sen hồng bắt đầu mọc lên. Bắc ngang hồ sen để vào cổng chính là một cái cầu đá trông rất cổ kính, chụp góc nào cũng thấy đẹp.
Đi qua cổng tam quan thì tới một con đường dẫn vào chùa Bích Động. Chùa Bích Động có lịch sử từ thời Tiền Lê, sau này được xây lại vào khoảng đầu TK 18, chùa cũng có một lối kiến trúc độc đáo ít thấy và rất bề thế mà trang nghiêm.
Chùa Bích Động gồm 3 chùa xây theo lối chữ TAM, nghĩa là dật cấp lên cao dần theo sườn núi. Dưới chân núi là chùa Hạ, với cây hồng tổ, cây thị thế kỉ, cây đại thế kỉ, toàn là những cây đã mấy trăm tuổi. Sau chùa còn đặt tháp xá lợi, trên các mặt khắc những chữ Phạn lớn, nằm ngay phía trên mái chùa Hạ. Chỗ này trông rất thâm nghiêm, không khuyến khích tạo dáng sống ảo.
Đi lên theo bậc đá là tới chùa Trung, hiện đang tu sửa sân chùa nên còn vương vãi khá nhiều gạch đá. Chùa Trung được ví như nằm trong miệng con rồng lớn, trên vách đá phía trên chùa còn khắc hai chữ “Bích Động” bằng chữ Hán, tương truyền là do chúa Trịnh Sâm ban tên cho chùa.
Bên trái chùa Trung có một hang nhỏ đi vào động Tối. Đường đi ẩm thấp đi vòng đằng sau chùa dẫn đến một cầu thang đá. Dưới chân cầu thang là một tấm bia lớn, chạm khắc chim thú và rồng phượng cực kì rõ nét và cầu kì. Tấm bia mới đến độ chẳng có cảm giác gì là nó được dựng cách đây 200 năm, chưa đọc được chữ Hán nên chịu không xác nhận được. Đỉnh cầu thang có treo một quả chuông, cũng cùng thời với cái bia.
Bước đi hết cầu thang này là vào động Tối. Đúng như cái tên của nó, động rất tối và không thắp đèn đuốc gì cả. Lý do một phần vì bảo vệ những nhũ đá bên trong, và đồng thời tránh kinh động đàn dơi sống trong động. Nên nếu có thấy quá tối thì chỉ nên chiếu đèn xuống chân để đi, đừng chiếu lên trần. Tuy tối nhưng động ngắn nên đi vài bước đã ra đến cửa.
Từ cửa động có thể nhìn toàn cảnh một vùng thung lũng phía dưới. Đi tiếp mấy chục bậc đá nữa, ngang qua một đoạn sườn núi được kè như hình bậc thang tạo thành những khoảng đất vuông nhỏ trồng cây đại và mấy loại khác, dễ làm liên tưởng đến vườn treo và ruộng bậc thang. Đi lên đến đỉnh là chùa Thượng. Chùa này rất nhỏ và bên trái có một khoảng đá rộng. Có biển “Cấm leo núi”, nhưng có một đoàn các anh Tây rủ nhau leo lên nên hai đứa con gái cũng máu me theo cùng.
Thật sự mà nói, người ta bảo cấm thì đúng là không nên vi phạm, mặc váy thì càng không nên. Đường leo lên trên ban đầu còn khá dễ, nhưng càng về sau càng treo leo, chỗ đặt chân không có. Chỉ biết có leo lên, ướm chân vào những dấu giày người đi trước đã làm mòn đá, cẩn thận bám chắc vào những ngọn lởm chởm của khối đá tai mèo, lên cao, lên cao mãi.

Đi gần đến đỉnh thì thấy một khe đá, nhìn qua bên kia là núi non trùng điệp. Khung cảnh không khác gì phim Avatar, cảm giác hùng vĩ đến nghẹt thở. Quay lại đã thấy nắng chiều đổ dài trên ngọn núi trước mặt, nhuộm vàng cả đồng lúa lên dưới.

Đẹp là thế nhưng đường lên rất nguy hiểm, trèo xuống càng nguy hiểm hơn vì đường rất dốc. Khi xuống được đến nơi thì chân đã run lẩy bẩy và toàn thân ướt sũng. Đúng là leo núi ngẫu hứng.
17h: Đi Thung Nắng
Ra đến bãi gửi xe đã có người trèo kéo đi Thung Nắng. Mới đầu không đồng ý, nhưng rồi lại quyết định đi. Giá cả thương lượng là 100k/người, chưa tính tiền tip. Được cái may mắn gặp cô lái đò vui tính, hỏi gì cô cũng xởi lởi trả lời.
Thung Nắng cách chùa Bích Động chỉ một đoạn ngắn, trên đường đi cũng thấy bến thuyền. Buổi chiều về càng ít người đi, cứ thế một thuyền độc hành đi vào Thung Nắng.
Hành trình đi vào Thung Nắng khi trời đã tắt nắng còn có dấu hiệu của mây đen, nhưng bù lại tiêu diêu tự tại, chỉ thấy phần đa là khách nước ngoài đi ra, không thấy mấy bóng người đi vào.
Khung cảnh Thung Nắng thật sự hoang sơ. Tuy cùng là núi là sông, nhưng cảm giác nét hoang sơ còn hơn nhiều so với Tràng An.
Đi tiếp vào trong có một hang gọi là Thung lũng tình yêu. Cô lái đò cũng chẳng biết tại sao lại gọi thế. Nhưng vừa tới cửa hang, khi soi đèn rọi xuống đã thấy nước trong vắt như pha lê, nhìn xuyên tới tận đáy rõ mồn một. Nước trong đến rợn người, cảm giác chỉ cần nhìn lâu là thấy được cả thuồng luồng bơi ở dưới. Nhưng may là chẳng có sinh vật nào xuất hiện dưới đáy hang, chỉ có những nếp đá lòng hang bị bào mòn như gợn sóng nhịp nhàng.
Hành trình Thung Nắng khá ngắn, chỉ hơn 1 giờ là đã đi ra. Trên đường đi cô lái đò trò chuyện rất vui, cô chỉ cho những hình thù kì lạ của đá nhô ra, có chỗ trông như cái đầu phượng hoàng, có chỗ lại như con chó canh cửa hang. Mặt nước thì trong vắt và ngập tràn rong đuôi chó. Cảm giác hoang sơ và cực kì trong lành.
Đi ra được nửa đường thì trời đổ mưa, những giọt mưa lõm bõm rơi trên mặt nước làm cho cảnh chiều vốn im ắng lại phủ trùm một màu buồn rất khác. Đi Thung Nắng mà gặp mưa, đúng là trải nghiệm có một không hai.

Kết thúc cuộc hành trình, quyết định trả cô cả thảy 250k. Biết là giá cao nhưng bù lại cảm thấy nhận được nhiều điều bổ ích.
18h30: Đón hoàng hôn trên bờ đê
May thay khi đi xe máy về homestay thì cơn mưa đã tạnh. Thật sự không hy vọng gì đón được hoàng hôn nữa vì thấy trời rất âm u. Nhưng khi đang lái xe ngang qua đồng lúa, trên con đường ven đê, một cảnh tượng thật sự choáng ngợp đã bày ra trước mắt.
Sau những rặng núi thấp phía xa, cả một vùng trời rực rỡ sắc đỏ như trứng lòng đào. Mặt trời không còn nhìn thấy dạng hình, nhưng ánh tà dương vẫn còn mạnh mẽ chiếu sáng cả một vùng rộng lớn. Cảnh vật phủ tràn một sắc đỏ hoàng hôn cực kì huy hoàng. Màu sắc thiên nhiên đẹp rực rỡ chỉ có thể chiêm ngưỡng một cách toàn bích nhất bằng chính đôi mắt người, vì không một chiếc điện thoại, không một phần mềm chụp ảnh nào có thể lột tả được hết.

19h: Về tới homestay
Trời vừa sập tối thì đổ mưa. Lười quá chẳng muốn đi đâu, lại order đồ ăn ngay tại homestay. May là bữa tối khá ngon và đầy đủ. Đang chán nản không biết làm gì thì trời tạnh.
21h: Đạp xe đêm
Thú thực thì đây là hành động dở người đứng thứ hai của hai đứa (cái thứ nhất sẽ diễn ra vào ngày mai). Vì quá chán nên đã quyết định mượn xe đạp chạy vòng vòng.
Khuyên chân thành với các bạn nữ là không nên đi. Vì đường ở Ninh Bình, nhất là khu ngoài thành phố hầu hết là không có đèn điện, đi xe đạp phải soi flash mới thấy đường.
Hai đứa đạp xe một lát thì ra đến đường Tràng An. Tuy đường này có đèn nhưng lại vắng hoe, thỉnh thoảng mới có người đi lại. Hai bên đường toàn rừng núi tối om, đạp xe chầm chậm có cảm giác rất cô liêu.

Đạp xe đến tận cổng Tràng An thì quay lại chứ không dám đi xa. Ninh Bình về đêm rất hiu quạnh.
Ngày 2: Hang Múa – Thung Nham – Vân Long
5h30: Hang Múa
Đã không có cơ hội ngắm hang Múa hoàng hôn, nên quyết định sẽ đi săn bình minh.
Đi hang Múa sớm nên chỉ mới có vài người tới, giữa đường vào trong còn bị người ra tuýt còi, bảo không cho đi xe vào, trong khi còn tận mấy trăm mét nữa mới vào đến nơi. Đã đọc qua nhiều review trên mạng nên cứ phăm phăm phi xe thẳng vào trong. Ngay chỗ bán vé là nhà xe.
Giá cả vé 100k/người. Gửi xe 10k/xe máy.
Dưới chân núi là cả một khu sinh thái, tuy nhiên giờ sớm mọi hoạt động mua bán đều chưa bắt đầu.
Hang Múa chắc đã quá nổi tiếng với các tín đồ sống ảo, trên đỉnh núi có hai điểm viewpoint. Đỉnh thấp hơn nằm bên đường lên bên phải, có bảo tháp trứ danh và cao hơn là đường lên bên trái, có con rồng đá và tượng Quan Âm trên đỉnh.
Lưu ý là đường lên hang Múa nằm ở phía Đông, nên đi buổi sáng thường bị nắng. Mọi review để lại vẫn khuyến khích nên đi buổi chiều, vừa mát vừa ngắm được hoàng hôn. Nhưng vào lúc đầu giờ sáng, nắng còn chưa lên nên không thấy nóng cho lắm.
Khi tới chỗ chia đôi có hai đường lên thì chọn đi bên phải, chỗ thấp hơn trước. Đường đi không quá vất vả. Trên đỉnh núi không chỉ có cái tháp, nó còn là một vị trí rất đẹp để quan sát toàn bộ ruộng đồng bên dưới. Đi đúng vào tháng 5 mùa lúa chín nên không gian ngập một sắc vàng rực rỡ. Thậm chí có thể phóng tầm mắt ra rất xa, nhìn thấy những tòa nhà của thành phố nằm trong lớp sương mờ ảo.

Chụp ảnh chán chê thì leo lên đỉnh con rồng. Đường đi dài hơn nhiều, bậc cao nhưng bù lại khung cảnh thật sự tuyệt vời. Đi được dăm bước phóng tầm mắt xuống dưới đã thấy một cảnh sắc khác, nhất là khi dừng lại tại những chỗ khúc quanh. Trên đỉnh núi là nơi có tầm nhìn đẹp nhất xuống khu Tam Cốc ở bên dưới. Gió rất mát và không khí trong lành cực kì, xua tan đi mọi mệt mỏi trên đường leo lên.

Đình Quan Âm có bức tượng bằng đá trắng, mặt quay về hướng đông đón mặt trời. Phía sau là một con rồng lớn uốn khúc mềm mại, nằm treo leo trên những mũi đá lởm chởm của đỉnh núi. Leo lên đầu rồng thì còn khả thi, chứ với người ít máu liều và lười vận động thì đuôi rồng hoàn toàn không nên đi tới. Vách đá rất cheo leo nguy hiểm, tuy nhiên cảnh sắc bên dưới lại cực kỳ tuyệt vời.

Ngồi dưới đầu rồng, thu hết non nước vào trong mắt, cảm thấy như đang đứng trên cả thế giới với một sức mạnh siêu việt phi phàm. Nghe nói núi này còn gọi là núi Ngọa Long, nghĩa là con rồng nằm, giống như con rồng an ổn ngóc đầu ngắm giang sơn gấm vóc.
9h: Thung Nham
Lúc ấy có suy nghĩ rất đơn giản là đi giờ đó và ăn trưa tại Thung Nham. Nhưng mọi tính toán bị lố khá nhiều nên đã mang lại một trải nghiệm có một không hai.
Đường lên Thung Nham khá dễ đi, có cái hơi xa chỗ nghỉ một chút (khoảng 13km). Giá vé vào cửa 100k/người. Vé xe máy 10k/xe
Vào đến nơi thì nắng đã lên cao cao, nhưng không nóng rát vì đường đi có nhiều cây được cắt tỉa gọn gàng và rất gần bến thuyền.
Điểm đến đầu tiên là hang Bụt. Một thuyền đi 3 người, đủ (tiền) mới đi nên 2 đứa vẫn mua 3 vé để được đi luôn.

Giá vé 20k/người. Tổng cộng mất 60k.
Hang Bụt dài khoảng 500m. Cửa hang không quá nổi bật nhưng khi vào trong, gần cửa hang có một nhũ đá trông như cô tiên nằm ngủ Vào sâu bên trong nơi trần hang cao hơn có một nhũ đá hình ông bụt, tương truyền rất linh thiêng. Cô lái đò còn đọc cả một bài ca dao về hang này, nghe rất hay nhưng nhanh quá nên không nhớ được.
Điểm thú vị là trên trần hang có rất nhiều dấu vôi đánh dấu đường đi. Cô lái đò nói rằng đó là ngày xưa người dân thường dùng hang này để trở nông sản qua lại giữa các huyện. Đi lại trong hang thường đi bằng đuốc, nên đến giữa hang mà đuốc tắt có thể dùng dấu vôi để định hướng đường ra. Đi hết hang thì phải quay lại vì khu du lịch đã ngăn thành các tuyến đường. Trong hang còn có đường thông vào động Tiên Cá, nhưng cũng bị rào lại để tránh rác trôi vào động.
Đi hết hang Bụt thì lên bờ khám phá tiếp động Tiên Cá.
Đường vào động này nằm ngay cạnh cổng chào đề “Thung Nham bird park” làm bằng cây cắt tỉa cẩn thận. Muốn vào động phải leo mấy chục bậc thang, và xuống động phải đi theo một cầu thang sắt rất dốc.
Điểm đặc biệt của động Tiên Cá là sẽ đi trên một hệ thống cầu phao bằng tre nổi trên mặt nước. Một tuyến khá dài và có nhiều đường rẽ, nhưng dành thời gian trong động này thật sự không uổng phí.
Ngoài trời đang nắng nóng, nhưng trong động rất ẩm và mát. Trên trần đá thấp, có đoạn chỉ cao khoảng 1m, những giọt nước trong vắt đọng lại rồi chậm rãi nhỏ xuống. Đèn thắp xanh đỏ rất ảo diệu, có lúc tưởng như tới nơi thiên đàng, có khi lại làm người ta liên tưởng tới địa ngục. Nước trong động cũng rất trong và mát, có chỗ nhìn thấu tận xuống đáy. Những con cái nhỏ xíu bơi tung tăng trong nước, chỉ cần có tay người thò xuống mặt nước là bu đến đen đặc. Đang thư thả nghịch nước thì cá bu vào rồi tay chạm vào da trơn của nó thì giật nẩy mình, cảm giác trơn nhuồi chưa bao giờ quen được.
Vừa cúi vừa đi, cứ đi mãi, đi mãi. Vừa cảm thấy cách ly dần với thế thới thì ra đến một cửa hang khác. Chỗ này rất đẹp, trần cao rộng và sàn đá đẽo thành nhiều bậc. Nắng buổi trưa xiên xiên vào cửa động qua tán lá, trông đẹp một cách rất hoang dã.

Ra đến ngoài đường thì chẳng biết đang ở chỗ nào, theo cảm giác cứ đi thẳng con đường trước mặt. Đường rải đá dăm chạy vòng quanh một cái hồ, bên hồ còn có một thảm hoa cánh bướm vàng rực, lại có một vườn cỏ cao trông như lá mía xanh nõn trong nắng. Vì cảnh quá đẹp nên mặc kệ giữa trưa nắng vẫn kiên quyết dừng lại sống ảo. Xong rồi mệt gần chết đành nghỉ chân tạm dưới mấy gốc đa, gốc si cổ thụ thả bóng xuống lòng hồ.
11h trưa, đứng trước ngã rẽ vào vườn chim và cây duối ngàn năm, quyết định đi cây duối.
Đường đi qua một cây cầu vòng cung, bắc ngang qua hồ nước. Cảnh từ bên trên thì rất đẹp, khi có cảm giác như đang đứng ở giữa hồ, nhưng giữa trưa nắng chiếu thẳng đầu thì rát không có chỗ trốn.
Đi sâu vào nữa là đoạn đường cầu tre, sau đó là đoạn đường mòn kè đá. Đi một đoạn xa nữa thì gặp khu miệt vườn và một cái cây đứng trơ giữa đường, bóng tỏa rất rộng. Mãi sau mới biết đấy là cây duối tình nhân, khi hai thân quấn chặt vào nhau và đứng riêng một chỗ không liên quan đến ai cả. Còn đường đến khu rừng nguyên sinh và cây duối ngàn năm thì còn xa.

12h trưa, cuốc bộ lầm lũi trên con đường ra bến xe. Lại đi vắt ngang qua quả đồi có hình mặt trăng thì thấy đền Gối Đại và cây đa di chuyển. Xa hơn một chút có bến thuyền đi vườn chim. Nhưng giữa trưa nắng chẳng ai phục vụ, đành quyết định ra bến xe đi về, mệt chẳng buồn ăn uống gì.
Đi Thung Nham về kinh nghiệm xương máu là trên cái vé có sẵn bản đồ, và nên chọn đi tuyến đò vườn chim sớm hơn. Tốt nhất nên dành cả ngày để khám phá Thung Nham.
16h: Đi đầm Vân Long.
Phần vì buổi trưa về rất mệt và nóng, phần vì trời nắng to mãi đến tận chiều, hành trình đi Vân Long bắt đầu khá muộn.
Vân Long cách homestay khoảng 20km, đường đi không khó nhưng hơi xa với những đứa không hay đi phượt. Khi gần đến nơi sẽ đi trên một đoạn đê dài sát đầm, lúc ấy mới thấy hết cái rộng lớn của vùng đầm Vân Long này.
Khu mua vé nằm đối diện bến thuyền, chú ý là đừng gửi xe ngay ở ngoài (chỗ cạnh khách sạn) mất 10k mà cứ đi thẳng vào khu bán vé.
Vé cho 1 thuyền 2 người là 60k, vé thăm quan 2 địa điểm là 40k. Tổng cộng 100k. Đoạn đường này khá ngắn, đi chỉ khoảng 1 tiếng. Tuy nhiên các bác lái đò có thể đề xuất thêm một cung đường mới nữa chưa đưa vào khai thác, giá 100k chưa tính tip. Cái này nên đi vì có nhiều cái đẹp hơn cung kia rất nhiều.
Chiều tà không có cơn mưa, nhưng mây rất dày đã che mất cả mặt trời, chỉ còn ánh sáng rực rỡ cố trào lên hắt sáng vào nền trời tạo thành một vệt dài như làn sóng.

Đầm Vân Long lấy nước từ hai con sông, sông Đáy và sông Hoàng Long. Ngày xưa đầm có 2 mùa nước, mùa cạn nông dân vào trồng lúa ta đến tận chân núi, đầu mùa nước cũng khoảng đầu tháng 5 thì đi thuyền vào gặt. Cả năm chỉ trồng được một vụ lúa. Nhưng sau khi định hướng phát triển du lịch thì đã cho đắp đập giữ nước trong đầm, thành ra không trồng cấy nữa. Lúa không có nên cỏ lác mọc khắp nơi. Nông dân có thêm nghề trèo đò, nhưng 7-10 ngày có khi mới được một chuyến.

Lên thuyền của một bác lái trông rất thuần nông và hiền lành, thân hình gầy gò nhưng đôi tay chèo thì rất khỏe. Thuyền lướt băng băng qua những đồng cỏ lác, những vạt lau sậy dưới chân núi đen.
Nghe nói núi Vân Long có vọoc, những con vọoc quần đùi trắng ngày mát trời sẽ thò đầu ra ngắm du khách, nhưng hôm nay nhìn mỏi mắt cũng không thấy con nào.
Khung cảnh đầm Vân Long rất nguyên sơ, với những dãy núi đen trơ trọi và những bụi sậy ngả nghiêng trong gió chiều. Nền trời xanh thẫm dần càng làm quang cảnh trở nên bình lặng.
Thuyền đi qua 1 cái hang gọi là hang Bóng, cũng chẳng biết tên gọi có từ đâu. Nước trong hang cũng rất trong và nhiều đoạn trần hang cực thấp, phải gần như nằm bò ra thuyền với qua được.

Đầu kia của hang đi vào một khu đúng chất đầm lầy. Cỏ được rẽ ra tạo thành một lối đi vòng tròn trong một thung hẹp. Dưới nước, rong đuôi chó mọc ngập sát mặt nước. Hai bên bờ, cây dại và cây dây leo xà cành xuống rất thấp. Chiều về ếch nhái kêu thủng thẳng, không gian yên ắng và ánh sáng tắt dần sau những ngọn núi cao, cảm giác vô cùng tịch liêu.
Ra khỏi Hang Bóng, thay vì quay thuyền về bến, bác lái chở tiếp qua một cung đường mới. Cảnh sắc đồng nước lại trải dài ra trước mắt. Đi vào một vùng nước trông rất quen, hóa ra bác lái nói rằng chính là chỗ đóng phim Kong. Quả nhiên phong cảnh vô cùng hoang dã, tưởng như chưa từng có dấu vết con người lưu lại, cả một vùng rộng lớn vừa hùng vĩ vừa mênh mông. Bác kể đợt ấy họ kết bè mảng rất lớn ngay dưới mặt nước, diễn viên của họ hoàn toàn là đi trên bè để đóng phim.
Sau khi rẽ vào một khúc quanh, thuyền đi sát con đê ngăn cách Ninh Bình với Hà Nam. Cạnh đó có một quả núi đá vôi trông giống hệt như ở vịnh Hạ Long. Phải công nhận là rất giống. Tuy chân núi bào mòn ít hơn một chút, nhưng bên trên hoàn toàn không có cỏ cây, đồng thời có một thế núi làm người ta lập tức liên tưởng đến danh hiệu “vịnh Hạ Long trên cạn”. Bầu trời buông mây trông như mặt con rồng vàng khắc trên đầu bia đá, có một khoảng mây bị cắt vuông vức như dùng dao mà xén.

Đi tiếp một đoạn nữa thì bóng chiều dần đổ trên đầm Vân Long, tuy chỉ là một chút dáng hồng đào nhợt nhạt ở góc trời xa. Trời dần nhá nhem, đi ngang qua những ngôi mộ táng cũ nằm ở nơi địa thế rất đẹp mà không khỏi cảm thấy không gian thêm lạnh. Vân Long lúc nhập nhoạng càng thêm phần xa rời nhân thế.
Thuyền về bến khi sắc trời đã muộn, lúc này mới biết sự tích cái tên đầm Vân Long. Những dãy núi nhấp nhô, ẩn hiện như những con rồng ẩn trong mây. Bước chân lên bờ đê, giờ chỉ còn thấy những dãy núi là những con rồng đang chìm dần vào giấc ngủ.
Đến đây thì chuyến vãn cảnh Ninh Bình đã kết thúc, nhưng chuyến hành trình khám phá vùng đất này thì vẫn còn chưa hết. Đường về từ Vân Long chắc chắn là một trải nghiệm không bao giờ quên.
KHÔNG CÓ ĐÈN ĐƯỜNG, ngay cả đường to vật vã ở Ninh Bình cũng KHÔNG CÓ ĐÈN ĐƯỜNG chứ đừng nói gì đến vùng thôn làng. Lại được hai đứa con gái dở hơi không tin Google maps, chọn ngay đường Tràng An heo hút mà về.
Thề chứ đây chính là việc làm dở hơi nhất trong cả chuyến đi rất chi là tuyệt vời này. Đường thì vừa vắng vừa tối, đèn xe máy chỉ leo lét chiếu sáng chưa đến 1 m trước mặt, xẹt ngang xẹt dọc khắp những con đường tối om không một bóng người. Rồi phải đến gần gấp đôi số thời gian cần thiết mới thở phào về đến ngõ quen.
Hơn 19h30 : về đến homestay, tắm rửa rồi check-out.
20h15: lại phóng xe qua hết những cung đường tối tăm vào lại thành phố để lên limousine về Hà Nội.
Vội còn không kịp ăn đặc sản. Lại mỗi đứa một cái bánh mì trứng ngồi nhai nuốt cho đỡ đói lòng.
21h: lên xe Khánh An limousine về Hà Nội.
Là chuyến muộn nhất có thể đặt (vì cái tội ham chơi quên lối về). Vé xe 135k/người.
Xe đi cực nhanh, mỗi tội ngồi cuối nên xóc kinh hoàng, nhưng may thay vì quá mệt nên cũng đã ngủ được một giấc.
22h15: Đã về tới Hà Nội, kết thúc hành trình Ninh Bình 2 ngày và (hơn) 1 đêm.
Đánh giá chung: một chuyến đi cũng là thành công mĩ mãn, biết thêm được nhiều điều, rút thêm một số bài học kinh nghiệm. Cảm giác để lại thậm chí còn tuyệt vời hơn lần đi trước, theo một cách rất phóng khoáng và đầy sự trải nghiệm.




